Stel je eens voor. Je wilt iemand laten weten dat je morgenmiddag op de koffie komt. Geen Whatsapp, geen telefoon en al helemaal geen berichtje met drie hartjes en een smiley. Wat doe je? Je pakt een kaart, schrijft een paar woorden, plakt er een postzegel op en vertrouwt je boodschap toe aan de postbode.
En het bijzondere? In sommige steden kon je bericht nog diezelfde dag aankomen!
Een revolutionair stukje karton
In 1869 werd in Oostenrijk-Hongarije de officiële briefkaart geïntroduceerd. Een eenvoudige kaart zonder envelop, waarop je voor weinig geld een kort berichtje kon versturen.
Dat bleek een schot in de roos!
In Nederland verscheen de officiële briefkaart in 1871. Later kwamen de prachtig geïllustreerde ansichtkaarten, met afbeeldingen van steden, dorpen, bloemen, verliefde stelletjes en bijzondere gebeurtenissen.
Vooral rond 1900 waren ansichtkaarten razend populair. Er werden er miljoenen verstuurd.
De Whatsapp van vroeger
Wat ik misschien nog wel het grappigst vind, is dat mensen vroeger helemaal niet altijd lange verhalen schreven. Soms stond er niet meer dan:
"Beste Marie, kom je morgen om vier uur thee drinken? Groeten Anna"
En dat was het!
In grote steden werd de post meerdere keren per dag bezorgd. Je kon dus s'ochtends een kaart versturen en soms nog dezelfde dag antwoord ontvangen. Eigenlijk waren onze overgrootouders al behoorlijk goed in korte berichtjes. Alleen het duurde iets langer voordat de blauwe vinkjes verschenen......
Groetjes uit...waar dan ook!
Met de opkomst van het toerisme werden ansichtkaarten ook een geliefd vakantiesouvenir. Een afbeelding van een boulevard, een imposant hotel of een pittoresk dorpsplein, met op de achterkant de bekende woorden:
"Het weer is prachtig. We vermaken ons uitstekend. Hartelijke groeten!"
Sommige dingen veranderen blijkbaar nooit. En net als nu wilde je natuurlijk graag laten zien waar je allemaal geweest was.
Kleine kaarten, grote verhalen
Wat ik zelf zo bijzonder vind aan antieke ansichtkaarten, is dat ze vaak meer dan honderd jaar geleden door iemands handen zijn gegaan. Iemand heef zorgvuldig een kaart uitgezocht, er een boodschap op geschreven en hem op de post gedaan.
Misschien was het wel een verliefde jongeman, een trotse moeder of iemand die voor het eerst de zee zag.
En nu, zoveel jaren later, ligt diezelfde kaart zomaar bij mij op tafel.
Soms is het handschrift bijna niet meer te ontcijferen. Soms ontbreekt de postzegel of zijn de hoekjes wat versleten. Maar juist dat maakt ze voor mij zo charmant.
Het zijn kleine stukjes geschiedenis die bewaard zijn gebleven, terwijl de mensen die ze verstuurden allang er niet meer zijn.
En misschien is dat wel het mooiste aan een oude ansichtkaart: een berichtje dat ooit voor één persoon bestemd was, vertelt nu een verhaal aan iedereen die het wil ontdekken.
P.S. In de webshop vind je een wisselende collectie antieke ansichtkaarten.
